Clean up the Med "Akdenizi Temiz Tutalım" - (2015)

Clean up the Med "Akdenizi Temiz Tutalım" - (2015)

TURMEPA gönüllüleri, Türkiye’nin 17 Kıyısında Temizlik Operasyonu gerçekleştirdi. “Akdeniz’i Temiz Tutalım” (Clean Up The Med) kampanyası çerçevesinde Türkiye dahil tüm Akdeniz ülkelerindeki çevre odaklı sivil toplum örgütlerinin desteğiyle, kıyılarımız eşzamanlı olarak temizlendi.

Türkiye Akdeniz Ülkeleri ile birlikte temiz denizler için harekete geçiyor! “Akdeniz’i Temiz Tutalım” (Clean Up The Med) kampanyası çerçevesinde ülkemiz dahil tüm Akdeniz’de çevre odaklı sivil toplum örgütlerinin desteğiyle, kıyılarımızda eşzamanlı temizlik çalışması yapıldı. Bu yıl Muğla, Samsun, Antalya, Çanakkale, İzmir, Kocaeli ve kıyılarına şubeleri ve oradaki gönüllülerle odaklanan TURMEPA, etkinliğin İstanbul ayağını 23 Mayıs’ta Büyükada’da, Adalar Belediyesi ve Deep Dream Dalış Merkezi ile iş birliği ile gerçekleştirdi. Aralarında TURMEPA’nın 11 farklı Deniz Elçileri Topluluğu ile “Mavi Kuşak Hareketi İstanbul Boğazı” projesinde çevre eğitimlerini almış 5 okulun öğretmen ve öğrencilerinin de katıldığı, her yaş grubundan 302 gönüllü, 1 saat içinde karadan ve denizden 1100 kg atık plastik, metal ve ayrıştırılmamış çöp topladı. Toplanan atıklar arasında, yatak şiltesi, çocuk parkında kullanılan teçhizatlar, kazak, kırık şezlong parçaları gibi ilginç atıklar da vardı. Toplanan atıklar TURMEPA tarafından kayıt altına alındıktan sonra Adalar Belediyesi’ne teslim edildi. Kıyı temizliği ardından düzenlenen eğlencede de gönüllüler, temiz deniz ve temiz çevre hakkındaki dileklerini pankartlara yazdı.

Etkinliğin gerçekleşmesi için Mavi Marmara Bostancı üzerinden katılımcılara ulaşım desteği sağlarken,  dalış motorlarının yakıtını Opet karşıladı ve Yıldız Holding de gönüllülere su ve kumanya desteği verdi. Ayrıca etkinlik sonunda düzenlenen eğlenceye Smart Medya Menajerlik sponsor oldu. Clean Up The Med çerçevesinde Türkiye genelinde gerçekleştirilen kıyı temizleme etkinliklerinde 1000’e yakın gönüllü katıldı ve TURMEPA Karadeniz, Ege ve Akdeniz’de toplanan binlerce kilo atığı toplayıp  atık toplama tesislerine ulaştırarak, denizlerin temiz kalması  için çalıştı. 

Kampanyanın Ortaya Çıkışı ve Amacı

Clean up The Med (Akdeniz’i Temiz Tutalım) projesi, 1995 yılından beri İtalyan Çevre Koruma Örgütü Legambiente öncülüğünde, tüm Akdeniz ülkelerindeki çevre STK’larının desteğiyle her yıl düzenlenmektedir. Tüm ülkelerde aynı isimle, aynı tarihlerde gerçekleştirilen projenin amacı, Akdeniz’deki deniz kirliliğini gündeme taşımak, kirliliğe neden olan faktörlerin azaltılması ve engellenmesi için kamuoyu oluşturarak, deniz kirliliği hakkında farkındalık yaratmak.

Neden Akdeniz?

21 ülkenin kıyılarını paylaştığı ve dünya için ekolojik bir miras olarak görülen Akdeniz, dünya denizlerinin yüzde 1’ini oluşturmakta. Kıyılarındaki ülkelerde dünya nüfusunun yüzde 7’si yani toplam 425 milyon kişi yaşayan Akdeniz’de, kıyı şeridinde oturanların sayısı 150 milyonu geçiyor. Aynı zamanda suda yaşayan canlı türlerinin yüzde 7,5’ini barındıran Akdeniz’de, dünyanın başka bölgelerinden çok daha fazla sayıda kıyı ve deniz bitkisi türü ise yok olmuş durumda. Ayrıca yılda yaklaşık 200 milyon turist Akdeniz kıyılarında tatilini geçiriyor. Turizm bölgenin en büyük gelir kaynağı durumunda ve kıyı şeridindeki ülkelerin Gayri Safi Milli Hasılası’na (GSMH) ortalama yüzde 22 oranında katkıda bulunuyor. Ancak bununla birlikte, her yıl Akdeniz’i ziyaret eden 100 milyon kişinin ürettiği çöplerin yüzde 80’i arıtılmadan denize atılmakta. Dünya Sağlık Örgütü rakamlarına göre ise Akdeniz’deki deniz kabuklularının yüzde 93’ü maksimum değerden daha fazla dışkı bakterisi içermektedir.

Akdeniz, uluslararası deniz taşımacılığının en yoğun olduğu denizlerden biridir. Dünya deniz trafiğinin %20’si ve petrol taşımacılığının %28’inin gerçekleştiği Akdeniz’de, günde 2000 feribot, 1500 kargo gemisi, 2000 ticari gemi, 300 petrol tankeri olmak üzere yılda 200 milyon civarında gemi deniz trafiğindedir. Yılda 340 milyon ham petrol karşılığı, günde 8 milyon petrol ürünü taşınmakta. Dünyada en çok deniz kazası Çanakkale Boğazı, Cebelitarık Boğazı, Messina Boğazı’nda ve Cenova, Venedik, Trieste, Pire, Limasol/Larnaka, Beyrut ve İskenderiye limanlarında gerçekleşmektedir. Yılda 60 deniz kazası meydana gelmekte, bunun 15’i petrol ve kimyasal madde taşıyan gemilerde gerçekleşmektedir. UNEP/MAP verilerine göre denize dökülen petrol miktarı, yılda 100–150 bin ton civarındadır. Petrol ve petrol ürünleri deniz ortamında hidrokarbon bileşikleri oluşturur. Petrol, su ortamına girdikten sonra ince parçalara ayrılır ve su üstündeki en üst kısım buharlaşır. Alttaki kısım yoğunluk ve yapışkanlık özelliğiyle canlı vücuduna girer ve zarar verir. Ayrıca yılda yaklaşık 40 milyon ton katı atık ve atık suların da yüzde 80`i Akdeniz’e dökülmektedir. UNEP/MAP tarafından hazırlanan acil eylem raporuna göre eğer bir önlem alınmazsa, çok değil, 20 yıl sonra Akdeniz ekolojik zenginliğini yitirecek. Türkiye için kapsamlı bir araştırma bulunmamakla beraber, Çevre ve Orman Bakanlığı kaynaklarına göre deniz yolu taşımacılığı, Mersin'deki petrol rafinerisi ve İskenderun Körfezi’ndeki iki adet petrol boru hattı terminali, Akdeniz’in en önemli kirletici unsurları arasında yer almakta. Bununla birlikte Akdeniz'de kirlilik oranı, Marmara ve Ege Denizi’ne göre daha düşüktür.