ICC - Uluslararası Kıyı Temizliği

ICC - Uluslararası Kıyı Temizliği Kampanyası

Uluslararası Kıyı Temizliği Kampanyası, ilk olarak “The Ocean Conservancy” adlı sivil toplum kuruluşu tarafından 1986 yılında, ABD’nin Texas eyaletinde düzenlendi. Gördüğü yoğun ilgi sonrası, önce ABD eyaletlerine ve daha sonra tüm dünyaya yayılarak bir dünya kıyı temizleme gününe dönüşen kampanya, daha sonra uluslararası bir nitelik kazanarak International Coastal Cleanup (ICC) adını aldı. Türkiye’de 2002 yılından bu yana TURMEPA himayesinde gerçekleştirilen, deniz ve kıyı temizliği alanında bilinen en eski ve en büyük gönüllü katılımı olan etkinlik, ülkemizde Uluslararası Kıyı Temizliği Kampanyası olarak anılıyor.

Kampanyanın Amacı

Kampanyanın temel amacı, insanların kıyı temizliği yaparak sorunun çözümünde rol oynamalarını sağlamak, halkın dikkatini deniz çöpü sorununa çekerek bilinçlenmeye katkı sunmak, kirliliğin nedenlerini ve nereden geldiğini öğrenmek. Faaliyet esnasında toplanan atıklar, kayıtları incelenerek, cins ve kaynağının istatistiği yapılarak, kampanyaya katılan ulusal ve uluslararası tüm ülkelere bir rapor halinde sunuluyor. Bu rapor sonucunda, tüm dünya genelinde denizlerdeki kirliliğin kaynakları ve atıkların yıllara göre gösterdiği değişkenlik saptanıyor. Tüm dünyadan gelen bilgilerden elde edilen sonuçlar doğrultusunda da alınması gereken önlemler tespit ediliyor ve denizlerdeki kirliliğin önlenmesi yönünde çalışmalar yapılıyor.

Deniz Çöpü Nedir?

Üretim ve kullanım sonucu oluşan, kullanım ömrünü tamamlamış maddelere atık denir. Nehir, deniz ve okyanuslara ulaşan atıklar ise deniz çöpü olarak adlandırılır. Okyanuslardaki çöpler, dünyanın en yaygın kirlilik problemlerindendir. Çöpler birçok deniz canlısının ve kuşun hastalanmasına ve ölümüne neden olmakta, ayrıca turizm ve balıkçılığa dayalı ekonomiyi baltalamaktadır. Sigara izmaritinden misinaya, tekerlekten ev gereçlerine kadar çeşitli çöpler sahillerde ve okyanuslarda birikme potansiyeline sahiptir. Birçok insan denizdeki atıkların denizcilik aktivitelerinden kaynaklandığını zannetse de, yapılan araştırmalar, atıkların %80’inin kara kaynaklı aktivitelerden kaynaklandığını göstermektedir.

Deniz Çöpü Neden Dikkat Edilmesi Gereken Bir Problemidir?

Ekonomimiz için bir tehdittir: Kıyı belediyeleri, her yıl binlerce TL’yi günlük plaj temizlikleri ve atıkların suya erişimini önlemek için harcıyor. Ayrıca tekne sahipleri, ticari gemiler ve balıkçılık endüstrisi de denizlerdeki çöp nedeniyle büyük bedeller ödemek zorunda kalıyor. Deniz canlıları ve deniz çevresi için bir tehdittir: Deniz çöpleri, deniz canlılarının vücutlarına dolanmakta ve yaşam alanlarına zarar vermektedir. Bu çöpler, deniz canlıları tarafından besin zannedilerek tüketilmekte ve bu nedenle ölümlerine yol açmaktadır. Kıyılarda ölü bulunan deniz kuşu ve deniz kaplumbağası gibi canlıların vücutlarında yüksek konsantreli zehirli maddelere rastlanmıştır.

Bizim sağlığımıza ve gıda güvenliğimize tehdittir: Deniz çöplerinin içeriğindeki toksik kimyasallar, gıda zincirinde birikerek transfer edildiğinden, bu kimyasallara maruz kalmış deniz canlılarıyla beslenen insanlar için büyük tehlike oluşturmaktadır. Örneğin; ağır metal kalıntısı içeren midyeler. Deniz çöpleri deniz çevresini, kıyılarımızı, ekonomimizi ve insanlarımızı tehlikeye sokmaktadır ve alışkanlıklarımızdan vazgeçmedikçe bu tehlike sürecektir: Çöpler, denizlerimiz ve suyollarımız için en büyük tehditlerden biridir. Ocean Conservancy’nin 28 yıldır yaptığı Uluslararası Kıyı Temizliği etkinliklerinde, çöplerin deniz canlıları ve ekosistemi tehdit ettiği, turizm ve ekonomik faaliyetleri kısıtladığı gözlemlenmiştir. Son yılın kıyı temizliğinde dünya genelinde 550 bini aşkın gönüllü, yaklaşık 30 bin km uzunluğundaki sahil şeridinde 10 milyon parçadan fazla deniz çöpü toplamıştır.

Gelecek nesiller bizim çöplerimizle uğraşacaklar: Çöplerin geleceği etkilemeyeceğini düşünüyoruz ancak deniz çöpleri uzun yıllar bozulmadan doğada varlığını sürdürmektedir. Örneğin; misina 600 yılda, plastik şişe 450 yılda, alüminyum teneke 200 yılda, plastik torba 20 yılda bozunmaktadır. Etkilenen sadece denizler değil: Çöpler tüm suyollarını ve kıyıları tehdit etmektedir. Ayrıca gölleri, akarsu yataklarını, dereleri ve buralarda yaşayan canlıları da tehlike altına sokmaktadır. Gündelik hayatınızda yediğiniz, içtiğiniz ve kullandığınız şeyler denizlerde son bulabilir: Her yıl kıyılardan toplanan atıklardan oluşturulan Top 10 listesinde sigara, yiyecek-içecek malzemeleri (köpük kaplar, plastik çatal-bıçak, pipet vb.) gibi günlük faaliyetlerimiz sonucu oluşan atıklar yer almaktadır. Bu atıklar, deniz yaşamı için görüntü kirliliği yaratmakla kalmaz, aynı zamanda denizdeki canlı yaşamını da tehlikeye sokar. Bazen kontrolsüz olaylar olabilir. (Japonya’daki tsunami gibi). Bu nedenle önlenebilir kirlilikle ilgili çalışmak önemlidir. Kirliliği önleyici tedbirler almak, oluşmuş bir kirliliği temizlemekten her zaman daha kolay ve daha az maliyetlidir.

Umuyoruz ki, kıyı temizliklerinde elde edilen bilgiler gelecek yıllarda kirlilik önleme çalışmalarına ışık tutacaktır. Derneğimizin yıllardır sürdürdüğü kıyı temizliklerinden elde edilen veriler (atık miktarı, atık çeşidi vb.), ulusal ve uluslararası platformlarda bilgi amaçlı paylaşılmaktadır. Bu paylaşım gelecek yıllarda deniz kirliliği önleme politikaları oluşturulmasına destek sağlayabilir.

Hedefimiz çöpsüz denizler: Bu problem, insan kaynaklı ve önlenebilir. Denizlerimizi temiz tutmak için, ürün tasarımından doğru atık bertarafına kadar olan tüm süreçte üzerimize düşen sorumlulukları yerine getirmeliyiz. Bu nedenle kıyı temizlemenin yanında atık azaltımı ve atık yönetimi konularını da desteklemeliyiz.

Basın Bültenleri

ICC "Uluslararası Kıyı Temizliği" - (2015)
ICC "Uluslararası Kıyı Temizliği" - (2014)
ICC "Uluslararası Kıyı Temizliği" - (2013)
ICC "Uluslararası Kıyı Temizliği" - (2012)
ICC "Uluslararası Kıyı Temizliği" - (2011)